Wanneer één partner duurzaam in een verpleeghuis gaat wonen, kan de Sociale Verzekeringsbank onder voorwaarden een keuze bieden tussen de AOW-situatie voor gehuwden en die voor ongehuwden. De hogere individuele uitkering lijkt aantrekkelijk, maar kan elders geld kosten. De keuze moet daarom op het gezamenlijke netto-effect worden beoordeeld, niet op één maandbedrag.
De SVB beslist welke mogelijkheden in de persoonlijke situatie bestaan. Vraag vóór een keuze ook een berekening van de Wlz-eigen bijdrage. De uitleg over de CAK-bijdrage voor verblijf maakt duidelijk welke inkomens- en vermogensgegevens daarbij een rol kunnen spelen.
Eerst vaststellen welke AOW-situatie mogelijk is
Een opname verandert de burgerlijke staat niet. De SVB beoordeelt de woonsituatie en kan bij langdurig apart wonen door opname de keuze voor een ongehuwdenpensioen bespreken. Laat de SVB schriftelijk bevestigen of beide partners in aanmerking komen, welke ingangsdatum mogelijk is en of de keuze voor beiden samen wordt verwerkt.
Baseer het verzoek niet alleen op een adreswijziging. Noteer de feitelijke opname, het hoofdverblijf en de verwachting over terugkeer. Bij tijdelijk verblijf, revalidatie of veel thuisovernachtingen kan de beoordeling anders uitpakken. Meld veranderingen later opnieuw; een oude keuze blijft niet vanzelf passend bij nieuwe feiten.
Het verschil in AOW niet als winst boeken
Maak twee scenario’s met de actuele bedragen die de SVB voor beide partners bevestigt. Tel vakantiegeld en inhoudingen mee en kijk naar het gezamenlijke jaarinkomen. Schrijf de berekening met datum op, omdat bedragen en fiscale effecten kunnen wijzigen. Een hoger bruto AOW-bedrag is slechts de eerste regel van het overzicht.
Neem ook eventuele pensioenaanvullingen en partnerafhankelijke inkomsten op. Vraag zo nodig een proefberekening bij een deskundige, maar laat de uiteindelijke AOW-status door de SVB vaststellen. Geen adviseur of verpleeghuis kan namens de SVB garanderen welke uitkering wordt toegekend.
Effect op de Wlz-eigen bijdrage laten berekenen
Het CAK gebruikt wettelijke gegevens om de eigen bijdrage te bepalen. Een hogere AOW kan daardoor geheel of gedeeltelijk terugkomen in een hogere bijdrage, soms met vertraging doordat een ouder peiljaar wordt gebruikt. Vraag welk inkomensjaar telt, wanneer een verandering zichtbaar wordt en of een peiljaarverlegging of aanpassing in de situatie mogelijk is.
Vergelijk de uitkomst met behoud van de gehuwden-AOW. Gebruik geen voorbeeld van een andere familie: vermogen, pensioen, verblijfsduur en de thuiswonende partner beïnvloeden het resultaat. Noteer ook de overgang van lage naar hoge eigen bijdrage, zonder aan te nemen dat die op dezelfde datum als de AOW-keuze plaatsvindt.
Toeslagen en andere regelingen opnieuw toetsen
Een hoger toetsingsinkomen kan huurtoeslag, zorgtoeslag of andere inkomensafhankelijke ondersteuning verlagen. De SVB waarschuwt daarom dat de keuze niet altijd voordelig is. Vraag bij ieder bevoegd loket een actuele proefberekening en controleer welke huishoudsamenstelling en adressen daar worden gebruikt.
Breng ook gemeentelijke regelingen, eigen bijdragen voor thuisondersteuning en fiscale gevolgen in beeld. Voorkom dubbel tellen: sommige gevolgen ontstaan per kalenderjaar, andere per maand of pas na definitieve inkomensgegevens. Zet bij elk bedrag de bron, peildatum en onzekerheid.
Gezamenlijke lasten na opname verdelen
De thuiswonende partner houdt woonlasten, energie en verzekeringen, terwijl voor de opgenomen partner persoonlijke uitgaven en de CAK-bijdrage ontstaan. Maak daarom een huishoudbegroting voor beide adressen. Kijk niet alleen naar juridisch eigendom van de rekening, maar naar voldoende bestedingsruimte voor beide partners.
Bespreek volmacht en betaalbeheer wanneer één partner niet zelf kan beslissen. Een AOW-keuze is een financiële en persoonlijke beslissing; vertegenwoordiging moet correct zijn geregeld. De praktische keuzes voor partners rond opname helpen om wonen, bezoek en geld niet door elkaar te laten lopen.
Besluit, bevestiging en hercontrole vastleggen
Vraag de SVB om de keuze, ingangsdatum en nieuwe bedragen schriftelijk te bevestigen. Bewaar daarnaast de CAK-proefberekening en uitkomsten van toeslagen. Plan een controle wanneer de eerste beschikkingen binnenkomen en opnieuw bij een verandering in inkomen, woonsituatie of verblijf.
Een locatie zoeken kan via de Nederlandse directory voor verpleeghuizen, maar de aanbieder adviseert niet bindend over AOW. Houd plaatsing en inkomenskeuze in aparte dossiers: een beschikbare kamer mag geen reden zijn om een ondoorgerekende pensioenkeuze onder tijdsdruk te maken.
Een netto scenariovergelijking opbouwen
Maak twee kolommen: gehuwden-AOW behouden en kiezen voor de door de SVB bevestigde ongehuwden-AOW. Zet per partner bruto AOW, loonheffing, zorgpremie, aanvullend pensioen en netto ontvangst op jaarbasis. Voeg daarna CAK-bijdrage, huurtoeslag, zorgtoeslag en andere inkomensafhankelijke regelingen toe. Gebruik dezelfde peildatum en vermeld waar alleen een schatting beschikbaar is.
Maak daarnaast een tijdlijn. De AOW kan op een andere datum wijzigen dan de CAK-bijdrage of een toeslag. Een scenario kan in de eerste maanden positief lijken en na een herberekening omslaan. Reserveer daarom een bedrag voor nabetaling en vraag elke uitvoerder wanneer nieuwe inkomensgegevens in zijn beschikking worden verwerkt.
Bespreek de uitkomst met beide partners of hun bevoegde vertegenwoordigers. Kies niet uitsluitend voor het hoogste gezamenlijke bedrag als de verdeling één partner zonder voldoende leefgeld laat. Noteer wie de beslissing heeft genomen en wanneer een hercontrole volgt. Bevestig de feitelijke keuze bij de SVB; het rekenblad ondersteunt de afweging maar heeft geen juridische werking.
Laat bij de hercontrole de eerste SVB-specificatie, CAK-beschikking en toeslagberekening naast het oorspronkelijke scenario leggen. Verschillen kunnen ontstaan door inhoudingen, peiljaar of afronding. Pas automatische overschrijvingen niet aan op basis van een prognose. Bewaar voldoende saldo totdat alle uitvoerders dezelfde nieuwe woonsituatie hebben verwerkt en vraag meteen schriftelijke correctie wanneer een adres of partnerstatus feitelijk verkeerd staat. Noteer de hersteldatum en bewaar de nieuwe beschikking.
Krijgen beide partners automatisch de hogere AOW?
Nee. De SVB moet de woonsituatie beoordelen en de keuze verwerken. Vraag welke handtekeningen nodig zijn en wat voor beide partners geldt. Verander geen aangifte of toeslaggegeven op basis van een mondelinge verwachting; gebruik de officiële bevestiging en meld de feitelijke situatie bij elk betrokken loket.
Is kiezen voor ongehuwden-AOW altijd voordeliger?
Nee. Een hogere AOW kan samengaan met een hogere Wlz-eigen bijdrage en lagere huurtoeslag of andere ondersteuning. Het gezamenlijke resultaat hangt af van inkomen, vermogen, huisvesting en timing. Vergelijk scenario’s met actuele gegevens en laat de keuze en mogelijke gevolgen door SVB, CAK en relevante uitvoerders bevestigen.
Wie beslist over AOW, bijdrage en opname?
De SVB beslist over de AOW-situatie, het CAK stelt de wettelijke eigen bijdrage vast en toeslaginstanties beoordelen hun eigen regeling; het verpleeghuis beslist over toelating en actuele beschikbaarheid. Geen van deze besluiten garandeert dat de keuze financieel gunstig is of dat een concrete voorkeurslocatie plaats heeft.